شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران با توجه به هماهنگيهاي صورت گرفته با موسسة عالي آموزش و پژوهش سازمان مديريت و برنامهريزي (موسسة نياوران) و در راستاي تدوين برنامة چهارم توسعه, نشست همانديشي پژوهشگران و نظريهپردازان كشور در حوزه مخابرات را با عنوان "چالشها و مشكلات مخابرات كشور در ايجاد زيرساخت ارتباطي فناوري اطلاعات" در بهمنماه سال ۱۳۸۱ برگزار نمود. بخشي از نتايج اين همانديشي با موضوع "پيشنهادها و توصيهها در مورد خصوصيسازي در مخابرات كشور" در زير ارائه شده است كه با هم ميخوانيم:
با توجه به گسترش بحث و تبادلنظر راجع به مفاهيمي چون " تلفن اينترنتي " و “IP Telephony” و “VOIP” در جامعه، در مطلب زير به معرفي مختصري از اين تحول تكنولوژي و پيامدهاي آن ميپردازيم:
بيشك داغترين موضوع ماههاي اخير مخابرات كشور، ماجراي واگذاري امتياز اپراتور دوم موبايل به تركسل بوده است. اين ماجرا فرصت مناسبي ايجاد كرد تا كارشناسان، صاحبنظران و دستاندركاران صنعت مخابرات كشور و نيز مسئولان بخشهاي مختلف، بار ديگر سراغ مباحثي چون استفاده از توان داخلي و ابعاد استراتژيك صنعت مخابرات بروند. اين ماجرا همچنين يادآور جايگاهي بود كه مجلس شوراي اسلامي، چه از نظر نظارت و چه از نظر قانونگذاري، از آن برخوردار است. اما هماكنون همة نگاهها متوجه مجلس است و اين، دقتنظر بيش از پيش نمايندگان را براي اصلاح و بهبود شرايط موجود ميطلبد. در زير، با نگاهي كوتاه به دو راهبرد پيش روي مجلس در خصوص امتياز اپراتور دوم موبايل، به بيان برخي انتظارات كارشناسان و دلسوزان صنعت مخابرات از مجلس ميپردازيم
دكتر صفوي، سرپرست پژوهشكده شبكه در مركز تحقيقات مخابرات ايران و عضو هيأت علمي دانشگاه صنعتي اميركبير، بر اين اعتقاد است كه توانمنديهاي داخلي فراواني در حوزة نرمافزار صنعت مخابرات وجود دارد و فقط در بخش سختافزاري پروژهها ممكن است ناگزير به استفاده از توليدات خارجي باشيم. وي در اظهارات خود تأكيد ميكند كه تقصير را گردن تحريم آمريكا نيندازيم:
با همگاني شدن استفاده از سرويسهاي مخابراتي، آنچه كه از اهميت بالايي برخوردار شده است، دسترسي همگاني به سرويسهاي " باند وسيع " است. در نوشتار حاضر، مفهوم " باند وسيع " ، مسائل مرتبط با آن و تكنولوژيهايي را كه دسترسي به پهناي باند زياد را ممكن ميسازند، مرور ميكنيم. در انتها نيز دربارة نحوة برخورد كشور ما با مسألة " باند وسيع " تحليلي ارائه خواهيم داد:
امروزه، كسي در مورد ضرورت تدوين استراتژي بري رشتههي مختلف صنعتي، حداقل در مقام سخن مخالفتي ابراز نميكند؛ اختلافنظر اصلي در نحوة تلقي از اين مقوله و ميزابن اهميتي است كه افراد مختلف كه بري اين موضوع قائل هستند. در اين ميان، صنعت مخابرات اهميت ويژهاي دارد. در مطلب زير، مهندس زعفرانچيزاده، سردير ماهنامة صنايع الكترونيك، با نگاهي به صنعت مخابرات، به پيشزمينههاي تدوين استراتژي صنعتي پرداخته است:
اين روزها برخي مديران شركت مخابرات كشور سخن از "لزوم بسيج عمومي" بر زبان ميرانند. هرچند برخي از اين سخنان (نظير سخنان مهندس سرائيان، مديرعامل جديد شركت ارتباطات سيار كه پس از مدت كوتاهي از انتصابش، با ثبتنامهاي غيرقابل انتظار تلفن همراه روبرو شده است) معطوف به ثبتنام اخير تلفن همراه و چالشهاي ناشي از آن در سال ۸۳ است، ولي مقالة زير نشان ميدهد كه شركت مخابرات در اين سال با ۸ چالش بزرگ و متفاوت با سالهاي گذشته روبرو خواهد بود:
صنعت مخابرات كشور ما از نيروي انساني متخصص و تعداد زيادي شركتهاي سازندة تجهيزات مخابراتي برخوردار است. درضمن، تقاضاي داخلي و حتي منطقهاي براي توليدات اين صنعت در حد بالايي است. با اين وجود، اين صنعت نتوانسته است جايگاه مناسبي را در بين كشورهاي صاحب تكنولوژي بدست آورد. شبكة تحليلگران تكنولوژي ايران ـايتانـ درصدد است، در قالب سلسله مطالبي، چالشهاي عمدة كاهش توان توليدكنندگان داخلي تجهيزات و همچنين ارايهدهندگان خدمات مخابراتي را بررسي كند. در اين راستا، آقاي مهندس كشوري، مديرعامل شركت كياتل، در گفتگو با اين شبكه به يكي از ابعاد اين مشكلات اشاره ميكند:
راية سرويس VoIP يا تلفن اينترنتي توسط برخي شركتهاي خصوصي در كشور، مدتي انعكاس وسيع خبري داشت و تحليلهاي جسته و گريخته راجع به ماهيت آن و خسارتهايي كه شركت مخابرات از اين محل ديد و همچنين، علل عقبماندن مسئولان مخابراتي از تحولات مخابرات در محافل و مطبوعات مطرح شد. در اين مقاله ابتدا سرويس VoIP با سرويس تلفن معمولي مقايسه شده است و ميزان كاربردآن در سطح دنيا مورد بررسي قرار گرفته است. در ادامه تاثيرات اين تكنولوژي از جنبه هاي گوناگون در كشور مورد بحث قرار گرفته است و ابهاماتي كه در رابطه با عملكرد شركت مخابرات ايران در اين راستا وجود دارد، عنوان شده است:
مجتمعهاي خدمات اينترنت يا IDCها، مراكزي براي ذخيره و بازيابي اطلاعات اينترنتي هستند كه ايجاد آنها به توسعه فناوري اطلاعات در سطح ملي و بكارگيري هرچه بيشتر توانمندي هاي بخش خصوصي منجر خواهد شد. در اين مقاله ابتدا IDC تعريف شده و خدمات آن معرفي خواهد شد. سپس مراحل مختلفي كه ISPها بايد براي تبديل شدن به IDC طي كنند، بررسي ميشود. در پايان، هدف از ايجاد اين مراكز به اجمال مورد بررسي قرار خواهد گرفت:
نياز روزافزون به ارتباطات پرسرعت باعث شده است نهادهاي متعددي در كشور، به موازات شركت مخابرات، اقدام به راهاندازي زيرساختهاي مخابراتي كنند. اين در حاليست كه ساختارهاي آيندة شبكة مخابرات مبتني بر يكپارچگي در زيرساخت و همگرايي در اراية سرويسها است و لازم است از تمامي زيرساختهاي موجود به صورت يكپارچه بهرهبرداري شود تا ضمن تحقق ساختار نسل جديد، از اتلاف هزينه در انجام كارهاي موازي جلوگيري شود. نوشتار حاضر به اراية تحليلي از وضعيت در حال شكلگيري زيرساخت مخابرات كشور و پارهاي رخدادهاي پيش رو ميپردازد:
بخش مخابرات و ارتباطات، تنها بستري براي توسعة ساير بخشها نيست؛ خود اين بخش، يك حوزة مهم صنعتي و اقتصادي است و در تركيب ارزش افزودة ملي كشورها، نقش بارزي ايفا ميكند. اين حوزة صنعتي، هم شامل توليد تجهيزات و قطعات و امور مهندسي و طراحي در مراحل آمادهسازي سيستمهاي مخابراتي ميشود و هم شامل فعاليتهاي اپراتوري و تعمير و نگهداري و غيره كه در مرحلة بهرهبرداري انجام ميگردند. آيا براي رسيدن به نگاهي همهجانبه و كلنگر به اين حوزة صنعتي و ترسيم جايگاه آن در توسعة صنعتي و اقتصادي كشور و راهبردهاي ملي توسعة آن، نيازمند تدوين استراتژي صنعت مخابرات نيستيم؟ مطلب مختصر زير، تنها شروعي براي بحثهاي بيشتر است:
مطلب زير، بخش سوم از جمعبندي مباحث همايش "تلفن همراه، چالشها و چشماندازها" است كه در تاريخ ۲۴ آذرماه ۱۳۸۲ به همت "گروه علمي خبري طيف دانشگاه صنعتي اميركبير" و با حمايت وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، شركت مخابرات ايران و برخي شركتهاي مخابراتي و نيز شبكة تحليلگران تكنولوژي ايران برگزار گرديد. ذكر اين نكته ضروري است كه مطالب اين جمعبندي، بر پاية ديدگاه سخنرانان همايش و كارشناسان مخابرات كشور است (نام سخنراناني كه از نظرها و سخنان آنها به صورت مستقيم يا نقل به مضمون استفاده شده، ذكر گرديده است) و اراية آن به معني تأييد و قبول همة اين نظرات از سوي اين شبكه نيست:
بحث تغيير ساختار شركت مخابرات ايران ، كه از زمان تدوين برنامة سوم رسماً آغاز شده است، در ماههاي اخير با طرح مسئلة ايجاد شركت مادر تخصصي و شركتهاي سهگانة ديتا، زيرساخت و ارتباطات سيار، به مرحلة تازهاي وارد شده است. مهندس كشتگر، معاون امور نظارت، آزمايش و تحويل شركت مخابرات ايران، در گفتگو با گروه مخابرات ايتان به برخي مسائل و ابهامات اين حوزه پرداخته است: